Uzależnienie od hazardu nigdy nie rozwijało się tak łatwo jak dziś. Jeszcze dwadzieścia lat temu gra wymagała wyjścia z domu – do kasyna, salonu gier lub punktu bukmacherskiego. Obecnie wystarczy telefon i kilka minut, aby postawić zakład na mecz albo usiąść do pokera online.

Ta dostępność zmienia wszystko, również skalę problemu. Hazard przestał bowiem dotyczyć wąskiej grupy. Coraz częściej wciąga młodych dorosłych i nastolatków, którzy wychowali się z telefonem w ręku.

Czym jest uzależnienie od hazardu?

Uzależnienie od hazardu należy do uzależnień behawioralnych. Nie wiąże się zatem z przyjmowaniem substancji psychoaktywnej. Uzależnia samo zachowanie oraz towarzyszące mu pobudzenie emocjonalne.

Mechanizm jest jednak podobny jak przy alkoholu czy narkotykach. Każdy zakład i każda rozdana karta mogą wyzwalać w mózgu wyrzut dopaminy. Z czasem mózg przyzwyczaja się do tej stymulacji i domaga się jej coraz częściej. Gra przestaje być przyjemnością, a staje się sposobem na ucieczkę od nudy, lęku i napięcia.

Co istotne, granicą nie jest skala finansowa, lecz utrata kontroli. Ktoś, kto gra za niewielkie kwoty, ale nie potrafi przestać mimo strat, ma problem. Ponadto nałogowy hazard często współwystępuje z depresją, lękiem lub uzależnieniem od alkoholu.

Dlaczego hazard online jest szczególnie niebezpieczny?

Tradycyjny hazard miał naturalne bariery. Trzeba było dojechać na miejsce i mieć przy sobie gotówkę. Hazard online te bariery eliminuje: aplikacja bukmacherska działa o trzeciej w nocy, a kasyno internetowe nie zamyka się nigdy.

Platformy hazardowe są przy tym projektowane tak, aby zatrzymać gracza jak najdłużej. Służą temu szybkie tempo gry, powiadomienia push, darmowe spiny oraz bonusy powitalne. Algorytmy dopasowują oferty do zachowań konkretnego użytkownika i nagradzają regularne logowanie.

Dochodzi do tego anonimowość. W sieci nikt nie widzi twarzy gracza, dlatego można grać w tajemnicy przed rodziną i pracodawcą. Problem dłużej pozostaje niewidoczny, a izolacja przyspiesza rozwój nałogu. Płatności kartą lub BLIK-iem są ponadto abstrakcyjne – trudniej poczuć stratę niż przy wręczaniu gotówki.

Gry komputerowe a hazard – gdzie leży granica?

Odrębnym, ale powiązanym tematem są elementy hazardowe w grach. Loot boxy, czyli skrzynki z losową zawartością, przepustki sezonowe oraz wirtualne waluty wprowadzają logikę hazardu do rozrywki, która formalnie hazardem nie jest.

Problem polega na tym, że gry są dostępne dla dzieci bez ograniczeń wiekowych. Dwunastolatek nie wejdzie legalnie do kasyna. Bez przeszkód kupi jednak skrzynkę z losową nagrodą w popularnej grze. Z perspektywy neurobiologicznej działa ona podobnie jak jednoręki bandyta.

Młodzi gracze zaczynają więc od gier, nie od kasyn. Codzienne logowanie i losowe nagrody uczą mózg oczekiwania na wygraną. Nie każdy gracz zostanie hazardzistą, jednak przejście między jednym a drugim bywa znacznie płynniejsze, niż się wydaje.

Granicą nie jest to, ile się gra ani ile się przegrywa. Granicą jest moment, w którym nie można przestać, choć bardzo się chce.

Uzależnienie od hazardu – sygnały ostrzegawcze

Nałogowy hazard przez długi czas pozostaje niewidoczny – dla otoczenia, a często także dla samego gracza. Niepokój powinny wzbudzić zwłaszcza:

• granie lub obstawianie zajmuje coraz więcej czasu i wypiera inne aktywności,
• myśli o grze pojawiają się stale – w pracy, w szkole, podczas rozmów,
• kolejne sesje wymagają coraz wyższych stawek, aby dać te same emocje,
• po przegranej pojawia się przymus „odegrania się”,
• gra staje się sposobem na stres, smutek lub nudę,
• pojawiają się kłamstwa o czasie i pieniądzach wydanych na hazard,
• próby ograniczenia grania kończą się niepowodzeniem,
• narastają długi, pożyczki i problemy w relacjach.

Charakterystyczne jest również myślenie magiczne. Gracz wierzy, że następna partia będzie tą przełomową, a system da się przechytrzyć. Kolejne przegrane nie osłabiają tego przekonania – przeciwnie, wzmacniają potrzebę odegrania się.

Kto jest szczególnie narażony?

Problem może dotknąć każdego, jednak pewne okoliczności zwiększają ryzyko. Bardziej podatne są osoby impulsywne, poszukujące mocnych wrażeń oraz mające trudności w regulacji emocji. Podobnie osoby w kryzysie – po stracie pracy, rozstaniu lub w depresji.

Rosnącą grupę ryzyka stanowią młodzi dorośli między 18. a 30. rokiem życia. Reklamy bukmacherów w transmisjach sportowych oraz kody promocyjne od influencerów normalizują hazard i obniżają próg wejścia. Znaczenie mają także wzorce rodzinne: hazard w domu zwiększa prawdopodobieństwo, że dzieci powielą ten schemat.

Leczenie – czy z nałogowego grania da się wyjść?

Tak, i jest ono skuteczne – szczególnie gdy zaczyna się, zanim problem zniszczy finanse i relacje. Uzależnienie od hazardu bywa jednak późno diagnozowane. Osoby grające rzadko same zgłaszają się po pomoc; częściej trafiają na terapię pod wpływem kryzysu.

Terapia obejmuje pracę nad mechanizmami nałogu oraz nad tym, co do niego doprowadziło. Chodzi na przykład o trudności emocjonalne, przekonania o pieniądzach i sposoby radzenia sobie ze stresem. Ważnym elementem jest często terapia rodzinna, ponieważ hazard głęboko ingeruje w finanse całego domu. Przy poważnym zadłużeniu warto równolegle skorzystać z pomocy doradcy finansowego.

W Ośrodku Terapii Uzależnień SOWA we Wrocławiu prowadzimy terapię uzależnień behawioralnych – stacjonarnie i ambulatoryjnie. Szukanie pomocy nie jest przyznaniem się do słabości. Uzależnienie od hazardu ma swoje neurobiologiczne podstawy oraz skuteczne metody leczenia.

Terapia w Ośrodku SOWA

Pierwsza rozmowa pozwala ocenić sytuację i wybrać odpowiednią formę pomocy. Zapewniamy pełną dyskrecję oraz indywidualne podejście do każdego pacjenta.

Uzależnienie od hazardu – najczęstsze pytania